Kronika Doświadczonego Neofity – Słowniczek

Witajcie Kultyści!

Moim celem w Kronice Doświadczonego Neofity jest bardziej analityczne opisywanie gry, dywagacje na temat kart, badaczy, kampanii. Jednak ciężko jest coś opisywać lub dyskutować, jeśli jedna ze stron nie zna używanych zwrotów. Dla naszej wspólnej wygody przygotowałem więc mały słowniczek potocznych pojęć związanych z Horrorem w Arkham LCG.

Grę posiadam i gram po polsku. Traktuję to bardziej jako ukłon w stronę Galakty, która AH LCG niezłomnie wydaje w naszym języku już od dekady. Jest to też zabezpieczenie na wypadek, gdyby pojawiła się okazja, by zagrać z kimś w koopie, a nie solo. O samej grze myślę i dyskutuję w sieci po angielsku, dlatego słowniczek będzie pełen angielskich zwrotów. Spora część z nich pochodzi z innych karcianek, np. Magic the Gathering czy Android: Netrunner. Do każdego jednak postaram się dodać oficjalną polską wersję albo moją propozycję. Na pewno o czymś zapomniałem, ale będę się starał aktualizować ten tekst w miarę potrzeb.

A

• Action compression – kompresja akcji. Termin związany z ekonomią akcji. Oznacza zyskanie korzyści będącej ekwiwalentem kilku akcji przy wydaniu tylko jednej. Najlepszym przykładem jest karta Dedukcji, bądź jej ulepszona wersja, pozwalające zebrać więcej niż jedną wskazówkę w pojedynczej akcji badania. Bardzo ważny termin w kontekście tempa.
• AH LCG – akronim oznaczający oczywiście Arkham Horror: Living Card Game. Wiem, że po polsku bardziej powinno to być HA LCG albo HA GK, ale używam oryginału, bo ładniej spływa mi na klawiaturę 😉

B

• Build – archetyp. W przypadku AH LCG dotyczy to głównie typu talii w obrębie danej klasy. Dla Łotra może to być lubiący kasę „Big Money”, ale też stawiający na zdawanie testów z dużym zapasem „Oversucces”. Mistycy mają „Willpower first”, który do wszystkiego używa jednego atrybutu albo bawiący się manipulacją żetonami z worka chaosu „Token Manipulation”.
• Burst – zastrzyk, salwa. W kontekście ekonomii będzie to zastrzyk. Burst economy, to duży, ale jednorazowy zysk zasobów,  jak choćby Emergency Cache. Przeciwnym terminem jest drip. W kontekście obrażeń burst damage to, powiedzmy, salwa, czyli jeden duży atak, który zadaje spore obrażenia.

C

• Chapter 2 – Rozdział 2. Cykl wydawniczy AH LCG zmieniał się na przestrzeni lat, a w 2026 doczekaliśmy się miękkiego resetu gry. Wszystko, co zostanie wydane od momentu pojawienia się nowej podstawki, jest wydawane w Rozdziale 2.
• Cantrip – pochodzi od nazwy karty z MtG, więc tutaj nie będzie polskiego odpowiednika. Oznacza kartę, która pośród innych efektów ma również dobranie dokładnie jednej karty. Nie jest to tożsame z dociągiem, ponieważ dobieramy tylko jedną, więc cantrip zastępuje sam siebie. Flagowe przykłady cantripów to neutralne karty umiejętności.
• Click – klik, klikanie. Termin pochodzi z gry Android: Netrunner i oznacza wydanie akcji, w Netrunnerze nazywanej właśnie klikiem. W AH LCG używane najczęściej w kontekście wykonania podstawowej akcji dobrania karty albo zyskania zasobu, w skrócie „klikam po kartę” i „klikam po zasób”.
• Clue – wskazówka. Obok akcji jest to najważniejszy zasób/element gry. W każdej rozgrywce musimy robić dwie rzeczy, zbierać wskazówki i zarządzać wrogami, przy czym ta pierwsza czynność jest ważniejsza. Bez zbierania wskazówek nie da się wygrać scenariusza, dlatego tak ważną postacią jest…
• Cluever – wskazówkowicz 😉 Połączenie angielskich słów clue (wskazówka) i hoover (potoczna nazwa odkurzacza) idealnie opisuje nam tę rolę w drużynie. Jest to badacz, najczęściej (ale nie zawsze) Poszukiwacz, dedykowany w drużynie do zbierania wskazówek. Jest na tym zadaniu tak bardzo skupiony, że najczęściej wymaga specjalistów od walki, którzy poradzą sobie z dociągniętymi przez niego wrogami. O ile wszyscy badacze nie są flexami, to w drużynie musi być dedykowany cluever.
• Current – bieżące. Bieżące może być środowisko albo pula kart. Termin wprowadzony przez FFG przy okazji startu drugiego rozdziału. Po wydaniu większej liczby dodatków w Rozdziale 2, część z nich będzie rotować poza bieżącą pulę kart (Legacy), a nowe dodatki będą do niej wchodziły. Dzięki temu twórcy nie będą musieli balansować nowych dodatków ze wszystkimi wydanymi wcześniej kartami, a tylko z obowiązującą obecnie częścią.

D

• Deckbuilding – budowa talii. Dla wielu graczy, którzy do AH LCG wchodzą z planszówek, może być to termin mylący. Nie jest to budowa talii, jako mechanika w trakcie gry, jak np. w Dominionie. Jest to konstrukcja talii przed grą, zgodnie z zasadami ogólnymi i wytycznymi karty badacza, dla którego talię tworzymy.
• Draw – dociąg, dobranie. Może to być podstawowa akcja dobrania jednej karty, może to być karta, która pozwala dobrać kilka innych kart z talii. Jedna z istotniejszych spraw w grze, bo bez kart będziemy mogli zrobić niewiele.
• Drip  – kapanie. W kontekście ekonomii drip jest to pasywne, powolne, ale stałe źródło dochodu. Karty takie są zdecydowanie bardziej pożądane na początku gry, bo zysk z nich jest tym większy, im dłużej są w grze, a na początek muszą się same spłacić. Dobry przykład to Sticky Fingers, karta, która daje nam zasób za każdym razem, kiedy z sukcesem wymkniemy się wrogowi.

E

• Economy – ekonomia. Dość szeroki termin, może dotyczyć ekonomii w ujęciu gospodarki zasobami, którymi płacimy za karty. Szerzej może być to zarządzanie ogólnymi „zasobami”, czyli wszystkim, co mamy w grze w ograniczonej liczbie, a możemy wydawać – karty, akcje, zdrowie i poczytalność. Ważny termin, któremu przyjrzymy się dokładniej w osobnym artykule.
• Enemy management – zarządzanie przeciwnikami. Druga, po clueverze, rola, która powinna być obsadzona w każdej drużynie. Badacz zajmujący się przeciwnikami. Przez długi czas była tożsama z fighterem, ale w większej puli kart unikanie wrogów stało się dość dobrym sposobem na zarządzanie nimi. Nie każdego wroga będzie można uniknąć, niektórych musimy po prostu zabić.
• Evergreen – zawsze dostępne. Termin związany z drugim rozdziałem i bieżącym środowiskiem (Current). Nowa podstawka i 5 startowych talii badaczy będą zawsze w bieżącej puli kart, nigdy z niej nie wyrotują i zawsze będą dodrukowywane.

F

• Fail-forward – postęp przez porażkę, porażka konstruktywna. W grze ten termin ma dwa znaczenia. Znaczenie ogólne odnosi się do samej konstrukcji kampanii i jednym z kamieni węgielnych rozgrywki. Z reguły, nawet jeśli nie udało nam się osiągnąć dobrego zakończenia, po zakończeniu scenariusza przechodzimy do kolejnego. Dostaniemy mniej punktów doświadczenia do ulepszenia talii, będziemy musieli zmierzyć się z jakimiś konsekwencjami, ale kampania toczy się dalej. W swoim drugim znaczeniu, fail-forward to jeden z buildów Ocalałego, w którym badacz dostaje korzyści za nieprzechodzenie testów umiejętności i często oblewa je celowo.
• Fighter – wojownik, walczak. Postać dedykowana konkretnie do walki z wrogami. Najczęściej i historycznie są to Strażnicy.
• Flex – hybryda. Badacz, który potrafi zarówno badać i zbierać wskazówki, jak i zarządzać przeciwnikami poprzez walkę lub unikanie. Żadnej z tych rzeczy nie robi jak badacz-specjalista w danej dziedzinie, ale w obu jest w miarę kompetentny. Co równie ważne, potrafi zadbać sam o siebie, czego nie można powiedzieć o specjalistach. Cluever, który dociągnie wroga z talii Mitów, musi czekać na pomoc. W momencie, kiedy w grze nie ma żadnych wrogów, Fighterowi często ciężko jest wpłynąć na grę i pchać ją do przodu.

G

• Grimoire – grymuar. Jest to dokument stanowiący oficjalne kompendium zasad, leksykon pojęć, erratę, FAQ i listę taboo. Znaleźć go możecie na oficjalnej stronie AH LCG, w zakładce support.W momencie, kiedy piszę te słowa (14.07.2026), doczekaliśmy się pierwszej aktualizacji grymuaru w Rozdziale 2, z kilkoma ciekawymi erratami do kart. Nie mamy jeszcze nic z drugiego rozdziału na liście taboo, ale mam przeczucie, że już nie będziemy musieli długo czekać.

L

• Legacy – format, pula, środowisko otwarte. Przeciwieństwo Current, czyli wszystkie karty, które wyrotowały z bieżącej puli kart. Oczywiście nadal można nimi grać, ale twórcy nie gwarantują dobrego zbalansowania z nowymi produktami. Obecnie (14.07.2026), w legacy mamy wszystkie karty, które zostały wydane w Rozdziale 1.

R

• Rotation – rotacja. Przechodzenie kart z bieżącej (current), do otwartej (legacy) puli kart. Na razie, wraz z początkiem Rozdziału 2, wyrotowały wszystkie karty wydane w Rozdziale 1. Do następnej rotacji spokojnie mamy zapewne 2-3 lata grania.

S

• Soak – gąbka, wchłanianie. Termin oznaczający przydzielanie punktów obrażeń i przerażenia, które dostaje nasz badacz, innym kartom, które kontrolujemy, najczęściej atutom. Soak, obok leczenia, jest sposobem na radzenie sobie z obrażeniami i przerażeniem i jest tym lepszym sposobem. Świetnym przykładem soaka jest Aleksey Saburov z nowej podstawki, który oferuje nie tylko po dwa punkty soaka, ale również samodzielnie leczy się w każdej rundzie, dzięki czemu dłużej może leżeć na stole i wchłaniać nasze obrażenia.
• Splash – domieszka. Termin dotyczący deckbuildingu, wzięty z Magic the Gathering. Dotyczy deckbuildingu i oznacza dodanie do talii kart spoza głównej klasy naszego badacza. Najbardziej znanym w AH LCG typem splasha jest tzw. 5/2, czyli możliwość tworzenia talii ze wszystkich kart (poziomy 0-5) z naszej głównej klasy oraz z kart poziomów 0-2 jednej, pobocznej klasy, określonej na karcie badacza. Dexter Drake z nowej podstawki jest Mistykiem ze splashem Łotra (albo jeszcze potoczniej, z zielonym splashem), czyli może korzystać ze wszystkich kart mistyka, a także kart łotra z maksymalnie drugiego poziomu.
• Support – wsparcie. Build, w którym skupiamy się na pomaganiu pozostałym badaczom. Może być to leczenie, pozwalanie na dobranie kart, pomoc przy przechodzeniu testów itd. Z reguły bardziej popularne w grach wieloosobowych, kiedy pozycje cluevera i fightera są już obsadzone.

T

• Taboo – jest to lista opcjonalnych zmian w działaniu kart, która ma na celu lepsze ich balansowanie. Taboo osłabia zbyt dobre karty, jak również ulepsza te gorsze, nieużywane przez graczy. Co ważne, taboo nie jest erratą! Nie jest to obowiązkowa poprawka, lecz bardziej lista proponowanych wariantów. Aktualna lista taboo powinna być w grymuarze, w Rozdziale 2 nie doczekaliśmy się jeszcze taboo  (stan na 14.07.2026).
• Tempo – termin jednocześnie bardzo ważny i ciężki do krótkiego opisania. W każdym scenariuszu mamy cel do wykonania, a ograniczeni jesteśmy kartami tajemnicy, które postępują, kiedy w grze znajdzie się odpowiednia liczba żetonów zagłady. Relacja tego, jak blisko jesteśmy wygrania scenariusza, do tego, jak wiele czasu/rund/żetonów zagłady nam zostało, to właśnie tempo. Jeśli działamy efektywnie, szybko zbieramy potrzebne wskazówki i pchamy akt do przodu, to zyskujemy tempo. Jeśli robimy nieefektywne akcje, typu w rundzie 3 razy klikamy po kasę, albo jeśli mamy w zwarciu wrogów, którzy nas spowalniają, to tracimy tempo. Termin ten jest rozległy i bardzo istotny, dlatego nim również zajmiemy się w przyszłości w odrębnym artykule.
• Tutor – termin wzięty z MtG. Oznacza kartę, która pozwala nam wyszukać w talii bądź w jej części konkretną kartę lub kartę z konkretną cechą. W niektórych buildach, np. w większości fighterów opartych na broni, tutor jest niezwykle istotny. Dobrym przykładem jest Right Tool for the Job, która jest czystym tutorem, oraz Protective Vest, która łączy ze sobą tutor i soak.

W

• Witching Hour – wilcza godzina, godzina duchów. Bardzo specyficzny termin, który oznacza rundę, po której Tajemnica postąpi naprzód w wyniku nagromadzonych w grze żetonów zagłady. Istotny moment, który pozwala na „bezkarne” zagrywanie kart, które umieszczają nowe żetony zagłady w grze.

Grafika tytułowa pochodzi z karty Occult Lexicon. Jej autorem jest Dimitri Bielak.